Tsev - Xov xwm - Paub meej

Nce toj av thiab dej hiav txwv kub, Wilder Water Cycle, Glacier Retreat Hit Latin America thiab Caribbean

Raws li Atlantic -tig ntug ntug dej hiav txwv, dej hiav txwv nce nrawm dua li qhov nruab nrab hauv ntiaj teb nyob rau thaj tsam ntawm Atlantic thiab Caribbean. Txuas ntxiv dej hiav txwv acidification thiab ua kom sov yog ua rau muaj kev pheej hmoo rau marine ecosystems thiab nuv ntses, raws li WMO Lub Xeev ntawm Kev Nyab Xeeb hauv Latin America thiab Caribbean hauv 2025.

"Cov cim qhia ntawm kev hloov pauv huab cua tsis muaj qhov tsis txaus ntseeg thoob plaws Latin America thiab Caribbean, los ntawm kev ua kom cov dej khov poob thiab nce dej hiav txwv kom nrawm nrawm nrawm, cua sov, dej nyab thiab dej nag," said WMO Secretary-General Celeste Saulo.

"Daim ntawv tshaj tawm no qhia tau hais tias thaum muaj kev pheej hmoo loj zuj zus, yog li peb lub peev xwm los cia siab thiab ua kom cawm neeg txoj sia thiab tiv thaiv kev ua neej nyob," nws hais.

Qhov no tau ua piv txwv los ntawm nag xob nag cua Melissa thaum Lub Kaum Hli 2025 - thawj Qeb 5 nag xob nag cua nyob rau hauv cov ntaub ntawv kom ntog hauv Jamaica. Nws ua rau 45 tus neeg tuag thiab kev lag luam poob ntawm kwv yees li 8.8 billion US dollars, ntau dua 41% ntawm GDP. Txawm hais tias Melissa tsis muaj keeb kwm yav dhau los, cov tub ceev xwm hauv Jamaican tau siv siab - qauv kev pheej hmoo zoo los qhia txog kev ntsuas nyiaj txiag ua ntej thiab npaj kev puas tsuaj uas txwv tib neeg tus xov tooj thiab pab cov kob tiv thaiv.

Lwm qhov kev pheej hmoo loj yog los ntawm huab cua sov, uas ua rau muaj kev noj qab haus huv rau pej xeem. Hauv xyoo 2025, cov cua sov uas tshwm sim dua thiab hnyav dua - nrog qhov kub siab tshaj 40℃- cuam tshuam rau thaj tsam loj ntawm North, Central thiab South America. Yog li ntawd, muaj qhov xav tau los tsim cov kev txawj ntse huab cua rau hauv kev npaj kev noj qab haus huv thiab kev npaj thaum muaj xwm txheej ceev thiab sib xyaw cov lus ceeb toom thaum ntxov nrog kev noj qab haus huv rau pej xeem.

Ntau lub teb chaws tsis niaj hnub tshaj tawm ua rau - cov ntaub ntawv tshwj xeeb kub tuag. Nws kwv yees tias muaj kwv yees li ntawm 13 000 cua sov- tshwm sim los ntawm kev tuag txhua xyoo (qhov nruab nrab ntawm 17 lub teb chaws los ntawm 2012-2021). Qhov no qhia txog qhov tseem ceeb ntawm kev kwv yees tsis zoo ntawm cov cua sov ntsig txog kev tuag thiab yuav tsum tau txhim kho kev tshaj tawm, raws li tsab ntawv ceeb toom.

Nws tseem tshuaj xyuas seb agro- cov kab ke zaub mov raug huab cua huab cua thiab huab cua cuam tshuam li cas, nrog rau kev cuam tshuam ib txhij ntawm kev ua liaj ua teb, kev ua neej nyob hauv nroog, kev nkag mus rau zaub mov, thiab kev ua lag luam.

Lub Xeev Kev Nyab Xeeb hauv Latin America thiab Caribbean tau tsim tawm ntawm Olacyr de Moraes Auditorium ntawm Ministry of Agriculture thiab Tsiaj txhu (MAPA), hauv Brasília, Brazil. Nws muab cov ntaub ntawv pov thawj ntawm cov ntsuas huab cua tseem ceeb, kev cuam tshuam thiab kev pheej hmoo thiab ntawm cov xwm txheej loj hauv cheeb tsam, suav nrog cua daj cua dub, cua sov, dej nag hnyav thiab dej qhuav, thiab dej txias.

"Cov kev tshawb pom no muaj kev txhawj xeeb heev. Tab sis lawv kuj qhia tias vim li cas peb txoj haujlwm tseem ceeb. Cov ntaub ntawv huab cua tsis yog hais txog cov ntaub ntawv xwb. Nws yog hais txog tib neeg," Celeste Saulo hais.

"Nws yog hais txog kev tiv thaiv cov zej zog los ntawm dej nyab, dej qhuav, nag xob nag cua, cua sov thiab lwm yam kev phom sij. Nws yog hais txog cov neeg ua liaj ua teb npaj lawv cov qoob loo, cov neeg saib xyuas kev noj qab haus huv npaj rau cov cua sov-txog kev pheej hmoo, thiab cov zej zog ntug hiav txwv npaj rau kev nce dej hiav txwv," nws hais.

"Lub Xeev ntawm Kev Nyab Xeeb hauv Latin America thiab Caribbean 2025 tsis yog tsuas yog kev tshaj tawm kev tshawb fawb xwb. Nws yog kev hu rau kev nqis tes ua. Nws hu rau peb kom ntxiv dag zog rau kev soj ntsuam, nqis peev hauv cov kev pabcuam, kaw qhov kev ceeb toom ntxov, thiab xyuas kom meej tias cov ntaub ntawv huab cua mus txog cov neeg xav tau tshaj plaws," Celeste Saulo hais.

Bar graph showing temperature trends (°C/decade) from 1901 to 2025 for South America, Caribbean, Mexico, and Central America, with increasing trends over time and error bars.

Lub cheeb tsam thaj av kub sib txawv LAC 1901 - 2025

Kub kub

Ntawm plaub lub sijhawm 30 xyoo tau soj ntsuam hauv tsab ntawv ceeb toom, lub sijhawm xyoo 1991-2025 qhia tau hais tias qhov kev sov siab tshaj plaws txij li cov ntaub ntawv pib xyoo 1900: txog 0.26℃toj ib xyoo caum thoob plaws South America, thiab 0.25℃ib xyoo caum thoob plaws Central America thiab Caribbean. Mexico tau ntsib qhov kub ceev tshaj plaws, kwv yees li 0.34℃ib xyoo caum los ntawm 1991 txog 2025.

Qhov nruab nrab txhua xyoo nruab nrab qhov kub thiab txias hauv xyoo 2025 nyob nruab nrab ntawm qhov thib tsib thiab thib yim sov tshaj plaws ntawm cov ntaub ntawv.

Muaj cov ntaub ntawv - tawg cua sov thoob plaws cheeb tsam, suav nrog 52.7℃hauv Mexicali (Mexico) - cov ntaub ntawv tshiab hauv tebchaws - thiab ntau qhov cua sov tshaj 40℃-45℃thoob plaws hauv Central America. Ntau qhov chaw hauv South America kuj tau kaw qhov kub siab tshaj 40 degree, nrog 44℃hauv Rio de Janeiro (Brazil) thiab 44.8℃hauv Mariscal Estigarribia (Paraguay).

Dej nag

Nyob rau hauv 50 xyoo dhau los los yog li ntawd, dej nag hauv Latin America thiab Caribbean tau dhau los ua huab cua ntau dua - kev hloov pauv ntawm huab cua qhuav thiab dej nyab thiab nrog ntev qhuav qhuav thiab cov xwm txheej ntub dej ntau dua.

Cov xwm txheej los nag hnyav tau nce hauv Central America thiab sab qaum teb South America (piv txwv li, hauv Colombia, Bolivarian koom pheej ntawm Venezuela thiab Amazon fringe). Sab qab teb South America (sab qab teb Brazil, Uruguay thiab sab qaum teb Argentina) kuj tau pom muaj kev nce dej nag txhua xyoo, thiab dej nyab ntau dua.

Central Chile, sab qaum teb sab hnub tuaj Brazil thiab qee thaj chaw ntawm Central America thiab Caribbean tau dhau los ua kom qhuav. Lub cheeb tsam Amazon yog ib daim duab sib xyaw, nrog rau lub caij qhuav ntev, muaj zog ntub dej- lub caij ntuj qhuav heev thiab muaj huab cua ntau zaus nyob rau sab qab teb thiab sab hnub tuaj Amazon.

Xyoo 2025, dej nag thiab dej nyab loj heev ua rau muaj kev cuam tshuam loj rau tib neeg, suav nrog ntau dua 110 000 cov neeg cuam tshuam hauv Peru thiab Ecuador (Lub Peb Hlis Ntuj dej nyab), 83 tus neeg tuag hauv Mexico (Lub Kaum Hli Ntuj dej nyab) thiab cov av qeeg thiab kev puas tsuaj loj.

Lub Rau Hli 2025 yog lub hli los nag tshaj plaws hauv Mexico. Txawm li cas los xij, kev kub ntxhov nyob rau sab qaum teb thiab nruab nrab ntawm Mexico - npog txog li 85% ntawm lub teb chaws ntawm nws qhov siab tshaj plaws thiab tsim kom muaj kev kub ntxhov rau cov qoob loo thiab cov chaw cia khoom. Muaj dej tsis txaus nyob hauv Caribbean thiab tshaj li 40% dej nag tsis txaus nyob rau thaj tsam ntawm South America, ua rau muaj kev puas tsuaj rau kev ua liaj ua teb thiab kev pheej hmoo ntawm hluav taws kub.

Glacier rov qab

Andean glaciers tsim lub tsev dej tseem ceeb rau kwv yees li 90 lab tus tib neeg, muab cov dej tshiab rau kev siv hauv tsev, hluav taws xob hluav taws xob, kev ua liaj ua teb thiab kev lag luam.

Tsis ntev los no lub ntiaj teb glacier huab hwm coj sib npaug cov ntaub ntawv qhia tau hais tias kev poob nrawm nyob rau hauv siab - roob sab qab teb Andes, nrog rau cov dej khov nab kuab nyob rau hauv qis - cheeb tsam latitude xws li Colombia thiab Ecuador.

Kev sib koom ua ke ntawm kev ua kom cov dej khov sai sai, kev xav tau dej nce ntxiv thiab kev hloov pauv tsis pub muaj peev xwm - tshwj xeeb tshaj yog nyob hauv Andean cov zej zog nyob deb nroog - ua rau lub neej yav tom ntej ntawm Andean dej pej thuam yog ib qho kev sib tw dej nyab xeeb tshaj plaws hauv Latin America.

Bar chart comparing water usage (in metric water equivalent) for various locations in 2022, 2023, 2024, and 2025, with some locations showing negative values.

Glacier Mass Balance 2022-2025 / Kev soj ntsuam los ntawm cov glaciers saib hauv Colombia, Ecuador, Chile thiab Argentina

Dej hiav txwv

Latin America suav txog 8.8% ntawm lub ntiaj teb ntug hiav txwv. Dej hiav txwv yog nqus cua sov thiab carbon dioxide los ntawm tib neeg kev ua ub no. Qhov ua rau dej hiav txwv acidification thiab ua kom sov ua ke nrog deoxygenation yog cuam tshuam rau marine ecosystems thiab coral reefs, ua phem rau kev nuv ntses thiab kev lag luam hauv zos.

Xyoo 2025, pH dej hiav txwv saum npoo av txuas ntxiv poob qis (acidification), nce mus txog cov ntaub ntawv qis hauv ntau qhov chaw ntawm Atlantic thiab Pacific uas nyob ib sab ntawm thaj av.

Cov huab cua kub hauv hiav txwv tau tshwm sim hauv Gulf of Mexico thiab Caribbean Hiav Txwv, thiab hauv thaj chaw dej hiav txwv uas nyob ib sab ntawm Chile.

Raws li Atlantic -faus ntug hiav txwv dej, cov nqi dej hiav txwv nce siab tshaj qhov nruab nrab ntawm lub ntiaj teb nyob rau thaj tsam ntawm Atlantic thiab Caribbean.

Xa kev nug

Koj Tseem Yuav Zoo Li